Lãnh đạo đảng đối lập tại Greenland kêu gọi chính quyền đảo đối thoại trực tiếp với Mỹ mà không có sự tham gia của Đan Mạch.

"Chúng tôi khuyến nghị chính quyền Greenland đối thoại trực tiếp với chính phủ Mỹ mà không thông qua Đan Mạch", Reuters ngày 9/1 dẫn lời ông Pele Broberg, lãnh đạo đảng Naleraq, đảng đối lập lớn nhất, ủng hộ Greenland độc lập. "Bởi Đan Mạch đang khiến cả Greenland lẫn Mỹ thêm đối đầu qua vai trò trung gian của họ".

Greenland là hòn đảo lớn nhất thế giới và là lãnh thổ tự trị thuộc Đan Mạch, có dân số 57.000 người và diện tích khoảng 2,16 triệu km2, rộng hơn Mexico và gấp hơn ba lần bang Texas của Mỹ. Greenland có nghị viện và chính quyền riêng, nhưng Đan Mạch nắm quyền quyết định đối với các vấn đề đối ngoại và quốc phòng.

Tất cả các đảng phái tại Greenland đều ủng hộ mục tiêu độc lập, song không nhất trí quan điểm về lộ trình và thời điểm thực hiện. Naleraq, đảng thúc đẩy hòn đảo nhanh chóng giành độc lập hoàn toàn, đã tăng gấp đôi số ghế tại quốc hội lên 8 ghế trong cuộc bầu cử năm ngoái, trên tổng số 31 ghế.

Ông Pele Broberg, lãnh đạo đảng Naleraq đối lập ở Greenland, trong cuộc phỏng vấn tại Đan Mạch. Ảnh: Reuters

Chính phủ Mỹ gần đây gia tăng sức ép nhằm kiểm soát Greenland. Tổng thống Donald Trump cho rằng Mỹ cần hòn đảo cho mục đích phòng thủ và không loại trừ biện pháp quân sự để đạt mục đích.

Chính phủ Đan Mạch và chính quyền đảo Greenland kiên quyết phản đối, cho rằng hòn đảo "không phải để bán". Ông Trump ngày 9/1 tuyên bố có thể đạt thỏa thuận kiểm soát Greenland "theo cách cứng rắn", đồng thời phủ nhận chủ quyền của Đan Mạch với hòn đảo.

"Phải nói rằng tôi cũng mến mộ Đan Mạch. Mọi người biết đấy, họ rất tử tế với tôi. Tuy nhiên, một con tàu Đan Mạch cập bến Greenland cách đây 500 năm không đồng nghĩa họ sở hữu mảnh đất ấy", lãnh đạo Mỹ cho hay.

Dù không tham gia liên minh cầm quyền, đảng Naleraq muốn đạt được một thỏa thuận quốc phòng với Washington và có thể theo đuổi mô hình "liên kết tự do", trong đó Greenland nhận hỗ trợ và bảo vệ từ Mỹ để đổi lấy các quyền quân sự, nhưng không trở thành lãnh thổ của Mỹ.

Đan Mạch và chính quyền Greenland chưa bình luận về khuyến nghị của Broberg. Lãnh đạo cơ quan ngoại giao Greenland Vivian Motzfeldt ngày 7/1 nói Greenland không thể đàm phán trực tiếp với Mỹ mà không có Đan Mạch, do không được pháp luật cho phép.

"Chúng tôi có những quy tắc rõ ràng về cách giải quyết các vấn đề trong khuôn khổ", bà giải thích. Ngoại trưởng Đan Mạch Lars Lokke Rasmussen và bà Motzfeldt cùng Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio dự kiến gặp nhau vào tuần sau.

"Hy vọng lớn nhất của tôi là cuộc gặp sẽ dẫn tới việc bình thường hóa quan hệ", bà nói.

Đức Trung (vnexpress)