Gần 6 nghìn người mắc bệnh tâm thần đã tìm thấy sự hỗ trợ tại các trung tâm sức khỏe tâm thần. Nhờ đó, nhiều người đã tránh được việc phải nhập viện. Sự quan tâm và nhu cầu đang ngày càng tăng, nhưng năng lực vẫn chưa đủ. Hàng chục trung tâm nữa cần được xây dựng.

“Chúng ta không thể nói rằng chúng ta đã hoạt động hết công suất mà không tiếp nhận bệnh nhân mới. Nhưng với nhu cầu cao như vậy, đây là một áp lực rất lớn”, Gracián Svačina, giám đốc trung tâm sức khỏe tâm thần tại Bệnh viện Thành phố Ostrava, mô tả.

Trung tâm Ostrava chăm sóc khoảng 180 bệnh nhân. Trong giai đoạn khủng hoảng, họ được hỗ trợ để đối phó với mọi thứ, không phải nhập viện và phát triển bản thân. Việc chia sẻ kinh nghiệm từ các đồng nghiệp đã trải qua căn bệnh này cũng góp phần vào việc này. Điều này sẽ giúp họ hòa nhập, ứng phó với các tình huống hàng ngày, và sau đó, bệnh nhân có thể đến các phòng khám ngoại trú.

Các trung tâm sức khỏe tâm thần (CDZ) đang phá vỡ quan niệm rằng người mắc bệnh tâm thần phải nhập viện. Thực tế cho thấy điều này đang phát huy hiệu quả.

"Cá nhân tôi thấy ở Ostrava có sự hợp tác tuyệt vời với các bác sĩ tâm thần ngoại trú, các cơ sở nội trú và trung tâm của chúng tôi, nơi chúng tôi thực sự có thể rút ngắn thời gian nhập viện, ngăn ngừa nhập viện bằng cách bắc cầu giai đoạn khủng hoảng của bệnh nhân tại nhà, hoặc giảm số lần nhập viện lặp lại", Svačina nói.

Do sự quan tâm lớn, trung tâm hiện đang được cải tổ.

Tính đến năm 2022, tất cả các trung tâm đã cung cấp dịch vụ chăm sóc cho gần 3 000 người, năm ngoái là hơn 5 700 người và có sự gia tăng đáng kể ở nhóm thanh thiếu niên từ 16 đến 18 tuổi. Sự quan tâm đang tăng lên, nhưng vẫn còn thiếu các trung tâm. Số lượng các trung tâm đã tăng lên về mặt hình thức trong bốn năm qua - từ 30 lên 37 nhờ các tổ chức phi chính phủ và các tỉnh được chọn.

Vẫn còn thiếu 60 trung tâm

Theo những người trong lĩnh vực này, sự phát triển của mạng lưới đã chậm lại đáng kể trong những năm gần đây. Trong vòng năm năm, Séc dự kiến sẽ có thêm khoảng 60 trung tâm.

Năm 2020, các chính trị gia đã cam kết thực hiện điều này trong Kế hoạch Hành động Quốc gia về Sức khỏe Tâm thần: xây dựng 100 trung tâm trên khắp các khu vực. Tuy nhiên, điều này khó có thể đạt được.

"Những thay đổi theo hướng tích cực đã diễn ra, nhưng kỳ vọng của tôi và của nhiều người khác có lẽ lớn hơn rằng tính liên tục của những thay đổi đã được khởi xướng sẽ được duy trì, nhiều trung tâm hơn sẽ được xây dựng và những thay đổi sẽ diễn ra nhanh hơn", Zbyněk Roboch, chủ tịch hiệp hội Dialogos, một tổ chức bảo vệ quyền lợi của những người mắc bệnh tâm thần, lập luận.

Các tổ chức cần được nhà nước hỗ trợ để bắt đầu. Tuy nhiên, Bộ Lao động chỉ mới công bố chương trình hỗ trợ vào tháng trước. Liên minh các Trung tâm Sức khỏe Tâm thần hoan nghênh điều này, nhưng nó không bền vững.

Svačina, người đồng thời là chủ tịch của liên minh, lưu ý: "Về hỗ trợ của nhà nước, chúng ta phải thừa nhận rằng mặc dù đã có ý chí chính trị rõ ràng về việc phát triển mạng lưới CDZ, nhưng vẫn thiếu phương pháp tiếp cận có hệ thống và liên bộ.“

Bộ trưởng Bộ Y tế Vlastimil Válek (TOP 09) từ lâu đã bác bỏ những lời chỉ trích. Ông thừa nhận rằng năng lực không đủ do dòng người mắc các vấn đề sức khỏe tâm thần đổ về, nhưng ông nhận thấy vấn đề chủ yếu nằm ở việc thiếu chuyên gia. Theo ông, ông đang giải quyết vấn đề này bằng cách phân bổ thêm kinh phí cho việc đào tạo các bác sĩ tâm thần mới.

"So với những năm trước, Bộ đã quảng cáo số lượng vị trí bác sĩ nội trú cho các bác sĩ chuyên khoa tâm thần trẻ em và vị thành niên tăng gấp đôi", ông Válek cho biết.

QT (tổng hợp)