Tư vấn
   Gia đình  
   Công sở  
   Văn hóa Xã hội  
   EET và Hỏi Đáp  
   Mẫu đơn  
   Địa chỉ công sở  
   Trương mục tra cứu  
Các tiện ích
  Từ Điển Séc-Việt
  Từ Điển Slovakia-Việt
  Từ Điển Balan-Việt
  Từ Điển Hungary-Việt
  SMS miễn phí tại Séc
  Lịch âm
  Tra tầu xe tại Praha
  Học tiếng Séc 1
  Học tiếng Séc 2
  Tra vé máy bay
  Tra công về Hamburg
  Tra tầu hỏa
  TV Việt nam online
  TV Séc online
  Tử vi Tướng số
  Chứng khoán

Sự kiện
Chuẩn bị giảm nhẹ EET đối với các doanh nghiệp nhỏ
Tịch thu bằng lái một năm nếu chạy quá tốc độ
Bồi thường cho những chuyến bay bị chậm, hoãn hoặc hủy chuyến?
Năm mới: Thay đổi tiền cho cha mẹ nuôi con và tăng cả tiền trợ cấp cho trẻ
Tòa hiến pháp hủy một phần luật EET
Cảnh báo trước an toàn chơi pháo
Người Việt ở EU và TG
Ốp chợ Saliut - mồ hôi và nước mắt một thời của người Việt ở Nga (08/01/2018)

Những ai đã ở Moscow vào những năm 1990 hẳn không thể quên các ốp Saliut, nơi hàng chục nghìn người Việt đã lăn lộn mưu sinh để kiếm từng đồng rúp quý báu. 

Ốp Saliut 2, nguyên là ký túc xá của trường Đại học Giao thông đường sắt Moscow, được ban quản trị thuê lại cho bà con người Việt làm nơi sinh sống, làm ăn.

Ốp Saliut 2, nguyên là ký túc xá của trường đại học Giao thông Đường sắt Moscow, được người Việt thuê lại làm nơi sinh sống, làm ăn. 

"Ốp" là cách những người Việt sang Nga theo chính sách hợp tác lao động từ những năm 1980 về trước gọi tắt từ "obseriche", khu ký túc xá dành cho công nhân, sinh viên… của các cơ quan, nhà máy bỏ không. Họ thuê lại những nơi này không chỉ để ăn ở, sinh hoạt mà còn bán buôn, tập kết hàng hóa từ bến cảng và các nguồn khác đổ về. Các ốp Saliut 1, 2, 3, 4, 5 thuộc trung tâm thương mại Bến Thành ở Moscow là nơi đã chứng kiến bao thăng trầm, buồn vui của một thế hệ người Việt.

Ốp Saliut 1 hình thành vào khoảng năm 1992. Ốp Saliut 2 vốn là ký túc xá dành riêng cho sinh viên các nước thuộc trường đại học Giao thông Đường sắt, được người Việt thuê lại vào cuối năm 1993, đầu 1994 nhằm mở rộng địa bàn vì ốp 1 quá chật chội. Khi ốp 2 trở nên quá tải do lượng người ngày một đông thì ốp 3 và 4 ra đời, cách đó chỉ một km. Ốp Saliut 5 được thành lập cuối cùng.

Hàng hóa mà người Việt bán cho người dân Nga tại 5 ốp này chủ yếu là quần áo nhập từ các ốp khác như đôm 5 mới, ốp Zil mới, ốp Búa Liềm, Nago, chợ sân vận động Luznhichsky... Ngoài ra, có một vài chủ hàng đánh hàng bằng container từ Ba Lan, Thổ Nhĩ Kỳ về bán.

Người Việt ở Nga có câu nói vui: "Ở đâu có 3 người Việt Nam với cái mẹt hàng trên tay thì ở đó thành chợ rồi!". Thời kỳ này, Liên Xô đang ở dưới chế độ xã hội chủ nghĩa, hàng hóa được bao cấp bằng chế độ tem phiếu. Trong khi đó, người Việt lại buôn bán đủ loại hàng từ chai rượu, tới thỏi son, mành tre trúc tới quần bò, áo gió, áo phông, giày thể thao, áo khoác Nato, đồng hồ điện tử, vàng, đôla Mỹ… thượng vàng hạ cám không thiếu thứ gì.

Họ bán buôn tại các phòng ở khoảng 16, 20 m2. Dân Nga đến mua hàng về dùng và cả bán buôn lại ở khu chợ nhỏ của họ. Những dòng người, rồi hàng hóa cứ ùn ùn, xe ôtô đủ loại, xe Tiar đồ sộ, dài ngoẵng chở các container hàng hóa đi vào thành phố. Dân từ các nơi xa đổ về lấy hàng sỉ nườm nượp.

ốp Saliut vào những năm 90.

Ốp Saliut vào những năm 1990. 

Khi nước Nga hậu Liên Xô bước vào thời kỳ cải tổ những năm 1990, cuộc sống của ngay chính người dân bản địa vô cùng khó khăn. Hàng hóa thiếu thốn, tỷ lệ thất nghiệp cao, ngân hàng vỡ nợ, nhà máy phá sản, nhiều gia đình phải bán đồ trong nhà để cầm cự qua ngày. Nạn mại dâm, cướp bóc, thậm chí giết người trở nên khó kiểm soát, các băng đảng mafia mọc lên như nấm sau mưa. Chính trị bất ổn, kinh tế sa sút, tham nhũng hối lộ trầm trọng khiến xã hội Nga phân chia sâu sắc. Bên cạnh đó, cuộc chiến tranh với người Chechnya làm hao tổn của Nga không ít sức người, sức của.

Trong hoàn cảnh đó, người Việt Nam tự lập bằng chính đôi bàn tay và trí óc của mình, trở thành nguồn cung cấp hàng hóa lớn và trực tiếp cho người tiêu dùng Nga. Ngoài số ít sinh viên, nghiên cứu sinh đang học tập tại các trường đại học, phần lớn người Việt là những người sang Nga theo chính sách hợp tác lao động giữa hai nước và ở lại không về. Một số người thậm chí đã về nhà nhưng gặp khó khăn nên lại bươn bả quay trở lại Nga.

Thuở đó, chỉ có người Việt Nam bán buôn, còn người Trung Quốc, Triều Tiên, Ấn Độ, Arab, Afghanistan, Thổ Nhĩ Kỳ, châu Phi... chưa tham gia. Do đó, nhiều người Việt bán buôn bắt đầu giàu có lên nhanh chóng. Không ít người tích lũy được tiền mua đất đai, bất động sản ở Việt Nam và tại Nga, gửi nhà băng, sắm xe cộ, nhà cửa, đồ đạc quý giá. Họ đưa con cái sang du học, sinh sống định cư tại Nga. Lượng người Việt sang Nga làm ăn tăng chóng mặt.

Ốp Saliut 1 và 2 hoạt động hiệu quả, người Việt đổ về sinh sống tại hai nơi này đông đúc, tới vài nghìn cư dân. Hầu hết các phòng dùng gác xép để ngủ, phía dưới làm nơi bán hàng. Giá mua lại phòng để bán hàng có khi tới cả trăm nghìn đôla Mỹ, cũng là do người Việt tự mua và bán cho nhau.

Những người bán áo da giàu nhất trong dân bán hàng. Cả tầng 3 của ốp Saliut 2 là của những người bán hàng da. Tiền mua phòng, tiền vốn nhập hàng, tiền thuê phòng trả cho ban quản trị, tiền sinh hoạt của gia đình, con cái… đều trông vào những mặt hàng bán buôn.

Cộng đồng người Việt kiếm sống ở đây cũng rất đa dạng, từ dân lao động, du lịch, đến sinh viên, nghiên cứu sinh, công chức, quan chức, nhạc sĩ, nhà báo, họa sĩ, ca sĩ, bác sĩ, dược sĩ. Họ làm đủ nghề, từ tham gia ban quản trị ốp, mở nhà hàng đến đánh hàng, mở công ty, đến bốc vác, dọn vệ sinh cũng không nề hà, nhưng bán hàng vẫn là chủ yếu.

Quầy hàng tươi sống phục vụ bà con trong ốp.

Quầy hàng tươi sống trong ốp. 

Không chỉ bán buôn vải vóc, áo quần, giày dép, mũ mão, túi xách hay hàng tạp hóa, họ còn mở các quán ăn. Có một dạo cả tầng 5 gồm mấy chục phòng của ốp Saliut 2 là mấy chục nhà hàng ăn uống. Nhà nào cũng treo biển đủ các màu sắc hoặc đơn giản là chữ đen nền trắng nguệch ngoạc lấp lửng trước cửa phòng: Cơm, phở, bún, chả, giò, tiết canh, lòng lợn, trứng vịt lộn... Ngoài các đầu bếp bất đắc dĩ, cũng có rất nhiều nhà hàng chuyên nghiệp, thuê đầu bếp ở Việt Nam sang. Cả ốp sực nức mùi dầu mỡ, kho, rán, nướng, mắm tôm, cơm tám đặc trưng kiểu Việt.

Đặc biệt, hàng tươi sống như thịt thà, cá mú, rau quả, bánh trái, hương hoa, miến măng, mộc nhĩ… được đưa từ Việt Nam sang làm cho cuộc sống của bà con dù xa quê mà vẫn cảm thấy như rất gần. Các dịch vụ khác như chăm sóc y tế, cắt tóc, may vá, chụp ảnh, làm giấy tờ, bán sách báo, băng đĩa ca nhạc, video, karaoke…cũng nhộn nhịp. Nếu ốp Saliut 1 phong phú một thì ở ốp Saliut 2 phong phú mười, vì số phòng ốc nhiều gấp 4 lần và dĩ nhiên số lượng người cũng gấp 4.

Các ốp thường hoạt động đến nửa đêm mới tĩnh lặng nhưng 4, 5 giờ sáng đã rục rịch vì phải mở cửa sớm để phục vụ dân từ các thành phố xa lên hoặc ngay trong Moscow và ngoại ô đến lấy hàng. Một khu chung cư vốn là nơi ăn ở sinh hoạt của các gia đình bỗng chốc trở thành một khu chợ náo nhiệt.

Tuy nhiên, mỗi khi có tiếng loa từ ban quản trị báo động có cảnh sát hay OMON (đặc nhiệm), ban liên ngành hoặc đội kiểm dịch, phòng cháy chữa cháy, cơ quan nhập cư, hộ khẩu, thuế vụ tới kiểm tra là lập tức cả khu ốp như vỡ chợ! Tiếng đóng cửa phòng bán hàng rào rào, sào khua hàng loạn xạ, tay quơ hàng nháo nhào, chân chạy rầm rầm, hơi thở gấp gáp, mắt nhìn dáo dác, tiếng người to nhỏ, lạc giọng, mất bình tĩnh, huyên náo cả ốp. Người thủ thế nín thở trong phòng, kẻ hoảng hốt tháo chạy ra đường vì sợ bị kiểm tra giấy tờ tùy thân, hàng hóa, thuế má. Có nhiều đợt lực lượng kiểm tra làm mạnh tay nên các chủ hàng thiệt hại lớn.

Không chỉ chú trọng kinh doanh, lo tổ chức nơi ăn chốn ở cho bà con, ban quản trị của trung tâm thương mại Bến Thành cũng rất quan tâm tới đời sống sinh hoạt của người Việt trong các ốp. Bà con được thưởng thức những đêm biểu diễn ca nhạc miễn phí ngay tại ốp với dàn nghệ sĩ nổi tiếng mời từ hải ngoại hay các đoàn văn hóa văn nghệ trong nước sang. Trung tâm thương mại Bến Thành cũng lập được một đội văn nghệ riêng với nhiều ca sĩ "cây nhà lá vườn" nhằm phục vụ bà con trong các ốp mỗi dịp xuân về Tết đến hay lễ lạt. Hội Văn học Nghệ thuật Việt Nam tại Nga thì tổ chức những đêm thơ. 

Ngoài ra còn có các hội bóng bàn, bóng đá, bóng chuyền được thành lập và thi thố với các ốp khác hay các cơ quan, trường đại học khác có người Việt Nam. Có những lần tổ chức cho đội nhà về Việt Nam thi đấu hay sang các nước Đông Âu giao hữu với bạn.

Những người góp phần gầy dựng nên ốp Saliut 1,2,3,4,5.

Những người góp phần gây dựng nên ốp Saliut 1, 2, 3, 4, 5.

Các ốp chợ Saliut 1, 2, 3, 4, 5 là nơi cung cấp hàng hóa quan trọng bậc nhất từ năm 1992 đến 2007 cho toàn nước Nga. Nhờ các ốp này, hàng chục nghìn người Việt, thậm chí là cả người Nga, có công ăn việc làm ổn định, như khuân vác, bảo vệ, tham gia ban quản trị, luật sư. Mô hình ốp chợ đã được nhân lên không chỉ trong phạm vi liên bang Nga mà còn lan tỏa ra cả châu Âu, nơi có cộng đồng người Việt sinh sống và làm ăn. 

Vào thời kỳ sau năm 2000, chính trị nước Nga đi vào ổn định, kinh tế khởi sắc khi giá dầu thế giới tăng cao, đồng rúp trở nên có giá so với đôla Mỹ. Việc mở cửa thông thương với phương Tây cũng ảnh hưởng mạnh tới nền kinh tế thị trường của Nga, từ đó khiến nhu cầu hàng hóa bắt đầu bão hòa. Siêu thị cao cấp do người Nga và phương Tây đầu tư vào Nga ồ ạt. Thị trường ốp chợ với hàng hóa bình dân, khiêm tốn, đành lui vào hậu trường nhường chỗ cho các siêu thị.

Năm 2007, chính quyền Moscow quyết định xóa sổ một loạt khu ốp ở 19 điểm trên toàn thành phố nên toàn bộ các ốp của người Việt phải đóng cửa. Trong số các cư dân Việt Nam, người trở về quê hương, người đến các thành phố xa làm ăn, người tản ra khu chợ Vòm đang lên. Tuy nhiên, tới năm 2009, khu chợ này cũng đóng cửa vĩnh viễn, nhường chỗ cho khu chợ mới. 

Ngày nay, những ai từng sống ở các ốp chợ Saliut 1, 2, 3, 4, 5 vẫn thường nhắc lại những kỷ niệm cũ với bao lưu luyến và thi thoảng dành chút thời gian rảnh rỗi quay lại nơi từng cưu mang, gắn bó với họ, nơi họ đã đổ bao mồ hôi, nước mắt, thậm chí là cả máu. Phần nhiều cư dân của các ốp còn ở lại Nga và thế hệ con cái của họ sinh ra, lớn lên tại đây lại tiếp bước cha mẹ học hành, làm việc.

Võ Hoài Nam (vnexpress)

Tin mới:
Cụ bà gốc Việt bị phán tội buôn người(22/04/2018)
Họa sĩ Hà Lan tìm cha mẹ Việt: Ước gì "chưa có cuộc chia ly"(19/04/2018)
Câu chuyện dạy và học tiếng Việt tại thành phố Bila Tserkva, Ucraina(17/04/2018)
Vận động triển khai dự án Ngày Quốc Tổ Việt Nam toàn cầu(16/04/2018)
Tiếng Việt luôn được bảo tồn và phát triển tại Ukraine(12/04/2018)
Người kết hợp món Việt với 1.500 loại rượu vang ở Paris(11/04/2018)
Đêm nhạc từ thiện "Hạ Trắng" tại Hungary(11/04/2018)
Hai người Việt bị phạt tù vì trồng cần sa ở Ireland(10/04/2018)
SVUK CUP 2018 - sân chơi lành mạnh cho du học sinh Việt tại Anh(09/04/2018)
Đại hội lần thứ 8 Hội người Việt Nam tại Vương quốc Anh(09/04/2018)
Các tin khác:
Bầu cử Quốc hội Hungary và mối quan tâm của người Việt(08/04/2018)
Nhiều công dân Việt không được hưởng quy chế tị nạn ở Thụy Sỹ(08/04/2018)
Ngày Việt Nam tại Học viện Quan hệ quốc tế Moscow(06/04/2018)
“Shipper hàng không”, nghề cực nhọc của người Việt ở Nga(05/04/2018)
Ô tô chở người Việt lao xuống suối sâu ở Áo, 4 người bị thương(04/04/2018)
CLB Trường Sa tại Đức tổ chức buổi giao lưu “Nghĩa tình Trường Sa”(04/04/2018)
Cộng đồng người Việt tổ chức tọa đàm về bầu cử Quốc hội Hungary(03/04/2018)
Hội ngộ xa xứ - “Ba Lan mùa tuyết tan”(01/04/2018)
Hướng tới việc thành lập Hiệp hội người Việt tại Đức(01/04/2018)
Giữ hồn Việt tại Đức(01/04/2018)
Người Việt trẻ ở Pháp níu giữ thế hệ thứ hai với nguồn cội(31/03/2018)
Anh: Hai kẻ tra tấn và sát hại phụ nữ gốc Việt đối mặt tù chung thân(28/03/2018)
Ba người Việt trốn trên xe tải chuyển nhà của gia đình Anh(27/03/2018)
Chủ tịch Quốc hội gặp gỡ cộng đồng người Việt Nam tại Hà Lan(27/03/2018)
Lễ cầu siêu tưởng niệm các anh linh liệt sỹ tại chùa Vĩnh Nghiêm(27/03/2018)
Tuổi trẻ tại Liên bang Nga đoàn kết, sáng tạo hướng về Tổ quốc(26/03/2018)
Sinh viên Việt Nam tại Anh hướng đến xây cộng đồng tri thức, vững mạnh(26/03/2018)
Nghệ sỹ Việt ở Dàn Giao hưởng Quốc gia Pháp(25/03/2018)
Nhịp cầu kết nối văn hóa Việt Nam - Italia(23/03/2018)
Đức sẽ giúp gia đình nữ sinh Việt tử vong lo hậu sự theo nguyện vọng(22/03/2018)
Nữ sinh Việt Nam tử vong tại Đức là do ngã từ tầng 4 của một tòa nhà(20/03/2018)
Đức: Đại lễ cầu siêu tưởng nhớ các liệt sỹ trong trận chiến Gạc Ma(19/03/2018)
Từng bước giải quyết vấn đề “an cư” cho người Việt ở Ukraine(18/03/2018)
Doanh nghiệp Việt Nam tiếp tục đứng vững tại thị trường Nga(18/03/2018)
Nữ sinh Việt giành học bổng toàn phần nghi bị sát hại tại Đức(18/03/2018)
Dòng chữ tiếng Việt bí ẩn trong chiếc quần dài gây tranh cãi ở Anh(17/03/2018)
Bị cáo thiêu chết người phụ nữ Việt ở Anh đổ tội cho đồng bọn(17/03/2018)
Du học sinh Việt tại Bỉ đạt giải nhất trình diễn trang phục truyền thống(17/03/2018)
Người Việt ở Hungary tưởng nhớ các anh hùng hy sinh tại Gạc Ma(15/03/2018)
Đại lễ cầu siêu tưởng nhớ các liệt sỹ hy sinh trong trận chiến Gạc Ma ở Ba Lan(14/03/2018)
“Hoa hồng” cho phụ nữ Việt Nam tại Nga nhân ngày 8/3(14/03/2018)
Chiều thơ Xuân tại Berlin, CHLB Đức(14/03/2018)
Phụ nữ Việt Nam tại Romania hướng tới hình ảnh thành đạt hơn(13/03/2018)
Nghệ sĩ Trúc Thuyên bị hành hung dã man tại Đức(13/03/2018)
Ngày hội văn hóa Việt Nam tại thành phố Pécs, Hungary(13/03/2018)
Người Việt tại Nga kỳ vọng gì về cuộc bầu cử Tổng thống Nga?(13/03/2018)
Kỷ niệm Ngày Quốc tế Phụ nữ 8/3 tại Warszawa, Ba Lan(13/03/2018)
Tự hào về thành tích của học sinh gốc Việt ở Đức năm 2017(13/03/2018)
Cô gái xa xứ với dự án xử lý rác thải ở Việt Nam(10/03/2018)
Gặp gỡ cộng đồng dịp đầu Xuân tại Ba Lan(09/03/2018)
Tay vợt bóng bàn nữ gốc Việt vô địch nước Đức(08/03/2018)
Vui Tết ở ngoại ô Paris(07/03/2018)
Triệt phá đế chế cần sa gần 9 triệu bảng của người Việt tại Anh(06/03/2018)
Cộng đồng người Việt tại Ba Lan kỷ niệm ngày Quốc tế phụ nữ(06/03/2018)
Hương Tết Việt trên đất Bỉ(06/03/2018)
Chương trình nghệ thuật "Tình Xuân-Tình Đất nước" tại Budapest(05/03/2018)
Cộng đồng người Việt tại Hungary dự lễ cầu an đầu năm(04/03/2018)
Đêm thơ “Nguyên tiêu” ấm tình hữu nghị Việt - Nga(04/03/2018)
Hội người Việt Nam tại CHLB Đức tặng quà người dân Bình Định bị thiên tai(04/03/2018)
Phát hiện thi thể sinh viên người Việt tại đại học Dầu khí hàng đầu của Nga(02/03/2018)

            Tiêu điểm
Việt kiều về nước và nỗi lo quà cáp
Những ngày cuối cùng của anh Ivo
Nhân ngày giỗ đầu của tác giả tự truyện ngôn ngữ „Cuộc đời với nhiều ngôn ngữ“
Teplice ngày ấy
Chuyện phiếm cuối tuần
Tình yêu đích thực
 
© 2005-2018 Tran Hung Quan
® Ghi rõ nguồn "secviet.cz" khi các bạn lấy tin từ trang web này